Het is niet dat het hele, lange, artikel gewijd is aan het ch'an (zen) uit de Zuidelijke Song-dynastie. Het hele gamut aan beroemde geleerden, scribenten, alchermisten, en ook ch'an-praktikanten komt voorbij in het artikel in npj Heritage Science, vol 14.
Rongrong Fu, Junxuan Li en Ruiyang Fan proberen daar de prentkunst van het oude China tegen het licht te houden van de hedendaagse onderzoeksmethoden en "compositioneel perspectief". En eigenlijk proberen ze alleen maar nieuwe onderzoeksmethoden uit op een aansprekend onderwerp.

In ieder geval is er sprake van "de esthetiek van de Zuidelijke Song die er een is van eenvoud, afstand houden, en eerbied voor de natuur."
Sesshū Tōyō's werk wordt omschreven met onderandere "zen-improvisatie".

De drie beschrijven voorts hoe het boeddhisme werd beleefd temidden van een elite die het zich kon veroorloven om tijd uit te trekken voor formele meditatie. Daarbij waren ze echter niet geneigd zich iets aan te trekken van wat er geschreven staat en hadden eerder een voorkeur voor origineel uit de hoek komen — deze redacteur's woorden. Daarmee zouden ze zich hebben kunnen beroepen op de Lankāvatāra soetra: [Boeddha spreekt, althans volgens de schrijver(s)] "Mijn Groot Voertuig (mahāyana) is noch een voertuig, noch een geluid, noch woorden; het is noch de waarheid, noch bevrijding, noch het rijk van zonder-beelden-zijn."

Het schilderen van de zen-stroming (sect), stellen ze voorts, is een uiting van (Chin.:) Euigyeong, in simpeler woorden, een fusie van wat buiten het lichaam wordt waargenomen en wat innerlijk wordt beleefd. Het is een van de weinige begrippen die we onder dit woord online niet tegenkomen, en daarom is het verstandig het ergens op te slaan voor later gebruik of begrip.

En waar we sinds 2024/25 bekend zijn met "50 shades of grey" had het ch'an van de Song "300 shades of gray". Dit stelt ons in staat te begrijpen waarom de Japanse mens uit de Meiji-periode zo gewillig gehoor gaf aan het verbod op het dragen van felle kleuren, kleuren die voorbehouden waren voor het Hof. Ze hadden immers al die 30 tinten grijs, en voegden daar een heel gamma van andere "gedekte" kleuren, tinten, aan toe. Zie daarvoor de in januari 2026 online gebrachte video over Boro waar een nogal hyper heer in gaat op de verschillende tinten blauw.

Ook is er sprake van "het (picturale) systeem van" de "vijf bergen en tien tempels" dat werd uitgewerkt in een complex als dat van Lin'an (vandaag Hangzhou). Oxford Reference heeft het dan over een schildermethode uit Japan, maar Wikipedia vermeldt toch "het Chan" dat, zegt de redacteur, door de (Chinese) staat gesponsord werd.
Ook hierbij kunnen we een aha-Erlebnis hebben: dat de huidige staat zich met tenminste de als indigeen beschouwde levens-overtuigingen bemoeit is niet nieuw; ze hadden het in de 12e-13e eeuw ook al.

De lezer is uitgenodigd de rest van het artikel te lezen over een periode en een nationale interpretatie die in zijn oorspronkelijke Chinese vorm in onze contreien te weinig bekend is.