White Jade River      
mei 2020      






The Irish Buddhist

Nadat vorige maand een enkel regeltje was gewijd aan de nederlandse theravāda-monnik Dhamma-pala thera die in 1940 op Sri Lanka in debat was gegaan met de eerw Clifford Wilson, hoofd van een kerk in Galle, kwamen kennelijk de tongen los over westerse monniken, en dan met name over een Ier, het laatst nog in een bijdrage in "Blog.oup.com", zie onder.

Lang daarvoor, op 5 januari 2016, had de ierse filmmaker Ian Lawton een interview met een medewerker van de Irish Examiner. Zijn mond viel open, zo zei hij, bij het horen over het leven van de eerste Ierse (theravāda-)monnik die in het toenmalige Birma (Burma, Myanmar) de naam U (= weledele) Dhammaloka kreeg. De trailer van Ian's film "The Dharma Bum" staat op Vimeo. Een stem op de achtergrond heft een vrolijk "bombastic and loud" aan. Kennelijk is de stem van Dhammaloka te horen.

Dan heeft iemand een wikipedia-pagina over Dhammaloka gemaakt, en op 20 januari 2020 had The Irish Times een artikel over hem.

Bij Oxford University Press, zo lezen we in Blog.oup is een boek verschenen onder de titel "The Irish Buddhist: The Forgotten Monk who Faced Down the British Empire". Het is een gezamenlijk project van Laurence Cox, Alicia Turner, en Brian Bocking geworden.

Bij het kennisnemen van zo'n werk moeten we altijd bedenken dat westerse scribenten een voorkeur hebben voor karakters die er uit springen. "Gewone" boeddhistische professionals komen er zelden aan te pas, die zijn saai, daar valt niets over te zeggen. En zo is het dan gekomen dat er bibliotheekplanken vol staan met werken over uitzonderlijken.

Dat gezegd zijnd, met het "The Anarchy" van William Dalrymple op de leestafel, de geschiedenis over de Mughal, Perzische en Britse periode in India, kunnen we daar eigenlijk alleen maar uit halen dat "het boeddhisme" steeds maar weer gelijk heeft: haat geeft geboorte aan haat. We hebben het dan over de onophoudelijke strijdtonelen waar honderdduizenden Indiërs de dood vonden in een strijd die over hun hoofd heen gestreden werd. En zo was het ook in Burma/Myanmar. Dhammaloka — we vergeten dan maar even dat hij zich drie verschillende voor- en achternamen aanmat — kwam uit het land dat, met Portugal, het grootste aantal emigranten heeft gekend. Dat deze sociaal-bewogene daarom naar de VS afreisde om daar als "treinhopper" en dakloze rond te zwerven, moeten we binnen dat kader plaatsen. Het is heel goed mogelijk dat hij het land wilde zien waar zoveel Ieren tijdens en na de grote hongersnood naar toe zijn getrokken. Zo vreemd is dat rondreizen in die optiek dan ook niet, ook al blijft de meerderheid van de sedentairen opgesloten binnen de stadswallen, dorpssloten, en een zeker conformisme.
Dat bedenkend krijgen we dan toch de neiging om de lyriek van een James Joyce er maar weer eens op na te slaan, ook al had Joyce het niet over de Grote Trek, maar wel over een land dat door alle Ierse emigranten in het hart werd meegedragen.

Binnen dat kader speelde het leven van Dhammaloka zich af. Hij werd in of rond 1856 geboren, en overleed in of rond 1914.

Geschiedenis is iets waarin de ene gebeurtenis een stapsteen is voor de volgende, en zo in een eindeloze kringloop.
In 1526 galoppeerden de Mughals (Afghanen en Turkic stammen) India binnen. In 1608 was er de eerste engelse aanwezigheid in het indiase Surat, en na drie "Anglo-Burmese Oorlogen" (1825, 1852 en 1885) waren de Britten de baas in het huidige Myanmar. Tegen de tijd van de laatste veldslag in Burma was Laurence Carroll, of Laurence O'Rourke, of William Colvin die later Dhammaloka zou worden, dertig jaar. Extreem activistisch-idealistisch begaan, en zeer doordrongen van het inherente racisme van de oude en de nieuwe wereld — Europa en Amerika — zag Laurence, of William de leer van het egalitaire en het geweldloze in het boeddhisme is, en veranderde zijn leven.

Nog voor zijn wijding tot theravāda-monnik — we moeten aannemen een lagere wijding die niet werd gevolgd door een hogere (upa-sam-padá of upasampajja) — runde hij een schooltje in Singapore. Het waren Singaporeans die hem naar Burma (Myanmar) zonden om opgenomen te worden in de monniksorde.
Het leven van deze man die "give or take" 58 is geworden, is bepaald tumultueus gebleken. Men heeft hem kennelijk niet binnen de regulerende en de down-to-earth-setting van een tempelgemeenschap weten te houden, en een leven in wanorde kan per definitie niet leiden tot een weloverwogen inzicht in de leer van het boeddhisme. Dhammaloka kwam op voor zijn medemonniken, maar in later tijden, wanneer een doodenkele keer zijn naam viel, werd er door ambtsgenoten toch aan hem gerefereerd met een sympathiek, maar ook medelijdend: ja, dat was zijn karma, gevolgd door een: komt wel goed.

Publicaties


Terug naar de voorpagina

white jade river-blog

words in picture-blog



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.