Nu het boek "The Man who stole the Gods" eerder dan aangekondigd werd — december 2026 — op de leestafel ligt, en we een inzicht krijgen in de duistere kanten van diefstal, heling, illegale handel en hebzucht van de kant van particulieren en musea, is het interessant om de geschiedenis te bekijken van de alleerste westerse monnik die in Thailand niet alleen de Thaise nationaliteit kreeg, maar ook een titel die net een treetje beneden dat van de nationale hoofdabt van het Thaise theravāda ligt.

Het gaat dan om ajahn (= leraar) Jaya-saro (djaaja saaro), in het VK geboren en inmiddels in het bezit van de Thaise nationaliteit. (Een Brits bericht heeft het nadrukkelijk over het zowel hebben van de Britse als de Thaise nationaliteit.)
Onderandere de Bangkok Post meldde dat zijn monnikstitel nu veranderd is van "Phra Prohm Bajranyanamuni" (sind 2024) naar "Somdet Phra Ratchakhana". Daarmee is dit de vierde onderscheiding sinds 2019, een bliksemcarrière zouden we kunnen zeggen.
De benaming "phra" staat op de moeilijke woorden-pagina, en het "somdet" komt voor op de Thailand-site.

Ajahn Jayasaro is de derde-generatie westerse opvolgers van Ajahn Chah, een charismatische figuur die een zekere vom van de boeddhistische woud-gemeenschappen stichtte en voorzover het zijn westerse volgelingen betrof een speciaal voor hen gebouwde cluster hutten neerzette die onder de naam "Wat Pah Nanachàt" een zekere faam verwierf temidden van die theravādin die voor langere tijd naar Thailand konden (en kunnen) afreizen om daar als leek of postulant, en af en toe als volledig gewijdde het monniksleven te ondergaan.

De eerste westerse abt was de Amerikaan Ajahn Sumedho die nadat hij Thailand had verlaten Ajahn Chah-vestigingen stichtte in de VS en het VK.
De volgende abt over Pah Nanachàt was Ajahn Pasanno die, en dat is opmerkenswaard, na 9 jaar monniksschap — dus niet na de 12 jaar die iemand de titel "senior" oplevert, tot abt over Pah Nanachàt werd benoemd. De Amerikaan Pasanno diende van 1982 tot 1996, waarna Jayasaro hem opvolgde.
Opmerkelijk is dat ook Pasanno terugkeerde naar de VS. Daar werd hij, met Ajahn Amaro, hoofd over de Abhayagiri Monastery in Californië, in juli van dit jaar 30 jaar, en nog steeds een van die westers-Thaise vestigingen die volledige wijding van vrouwen weigeren, naar ondergetekende's mening onder invloed van traditionele Thai die niet nog meer monden willen voeden dan strikt noodzakelijk wordt geacht, zeker wanneer vrouwen in die problematische optiek toch geen "powers" hebben, en daarmee de zakenman/-vrouw niet verder op het materieel voorspoedige pad kunnen helpen. (De Amerikaan is meer geneigd een monialen-vestiging op de been te houden dan de Europeaan, maar toch zal het ook in de VS en Canada in het geval van een mannen-vestiging op de Thai aankomen.) Onderschat de berekenende benadering van de monniken-sangha niet; er moet echt wel voordeel uit gehaald kunnen worden, al is het maar fictief en in gedachten alleen.

Illegale begrafenis