■ Newár is de naam die we tot voor enige tijd kenden als die van de bevolkingsgroep waarvan de naam in Nepal zelf inmiddels wordt geschreven Newá.

De Kathmandu Post/e-Kantipur stelde op 11 mei, Boeddhadag, het werk voor van prentkunstenares Samjhana Rajbhandari die wat ze maakt of gemaakt heeft, heeft opgedragen aan de Bhagwan Bahal, een plein in Kathmandu.

Hoe dwars de Newa is wanneer het over Boeddha's leer gaat hebben we al vaker behandeld; hoe Boeddha een paar kunsten moest uithalen om bij zijn korte terugkeer naar zijn vaderstad die koppigaards te doen beseffen dat de zoon van zo'n raja een wijsgeer van betekenis kan worden, en de moeite waard om tenminste te worden aangehoord.

Die koppigheid is een blijvend kenmerk van het Newa-boeddhisme geworden en uit zich daar in een veel uitgebreider overnemen van door Boeddha afgewezen leerstellingen van het brahmanisme — dat is uitgemond in het huidige hinduïsme — dan we waar in de Himalayas dan ook aantreffen.

Hoewel de kunstenares de beste herinneringen heeft aan het Newá-boeddhistische "Bhagwan Bahal monastic complex" in Kathmandu, zijn toch haar belangrijkste inspiratiebronnen hindu-manifestaties zoals "Saràswati, Ganesha, en Durga." Dat vormt dan de mix-and-match met Newa-karakteristieken zoals die leven op en rond het plein waar "verschillende generaties Pradhans", seculier leiders, de scepter hebben gezwaaid.