Uit het archief van www.buddha-dharma.nl






Bínara poya
de ins and outs







Op 26 september 2026 werd in Sri Lanka Binara poya (poya = [P.:/Skr.:] púja, offerande) gevierd. De dag herdenkt het moment waarop Mahā Prajāpati — zie elders in deze uitgave — toetrad tot de sàngha, in enge zin de monniken en nonnen-orde. Formeel spreken we over de 4 sanghas: de monniken, de nonnen, de mannelijke lekenvolgelingen en de vrouwelijke idem. Die moeten er, zo lezen we in een of meer teksten in de vroege canon, alle vier zijn, anders is het niet compleet.
We zien op verschillende afbeeldingen hoe Mahā Prajāpati, en op andere plaatjes de hele groep vrouwen, ten overstaan van Boeddha de toevluchtsformule uitspreken.
Dat is een fantasietje. Nadat Boeddha 3 keer had geweigerd de vrouwen monnikswijding toe te staan, zie daarvoor
deze pagina, gaf hij de monnik Ānanda opdracht een van de andere seniores te verzoeken die wijdings-ceremonie te organiseren en voor te zitten. De enige uitzondering op deze regel is het moment waarop hij zelf de rondzwervende asceet Bhadda in de sangha opnam: "ehi (kom) Bhadda".
Het niet in eigen persoon vrouwen in de sangha opnemen, en hen ook niet "in person" toe te spreken of te ontmoeten ligt in het feit dat andere ascetengroepen in die tijd Boeddha zwart probeerden te maken. Er is een tekst waarin staat dat een jonge moeder op hem werd afgestuurd om met de baby op de arm zijn vaderschap te claimen; de poging mislukte. Er werd zelfs eens een overleden vrouw uit de armste groepen voor de poort neergelegd van de ārama (park/monniksverblijfplaats) waar de monniken-sangha op dat moment verbleef. Daar werd de roddel verspreid dat Boeddha haar vermoord had; ook die poging mislukte.
Als gevolg heeft hij de rest van zijn leven de vrouwensangha — maar niet zijn vrouwelijke lekenvolgelingen — vermeden opdat niemand nog eens kwaad zou kunnen spreken. Anderen weerhouden van kwaadspreken is sindsdien een van de regels geworden waar de sangha zich aan te houden heeft.






Deze pagina is er een op de site www.buddha-dharma.nl
www.buddha-dharma.nl is eigendom van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme