White Jade River      
oktober 2019      






Dit naar aanleiding van een Nieuwsuur-uitzending van 8 september 2019. Daarin werd uitgebreid ingegaan op het lesmateriaal in een islamitische school, of scholengemeenschap. De sprekers struikelden vooral over de aanbeveling dat jongetjes en meisjes elkaar niet mogen aankijken, dat meisjes zich, zodra ze de leeftijd van ongesteld zijn hebben bereikt, naar de hadith-norm dienen te kleden en vooral niet de kleding van ongelovigen mogen dragen.
Die discussie werd in de dagen daarna voortgezet in de Tweede Kamer.
Enerzijds mogen we verwachten dat "ze" het na zoveel jaar toch wel zouden moeten weten, "onze normen en waarden", maar dan is er ook bijna niemand dan ondergetekende die ook weet dat behalve de juf op school de Hollander zijn snavel niet opendoet. Dus van wie zouden ze onze normen en waarden dan geleerd moeten hebben. Anderzijds is het maar al te waar dat er in die gescheiden levende wereld een afkeer van de inwoners van het gastland heerst: "ze kussen hun honden op de bek" gruwde een oude nieuwkomer uit Turkije.

Jaren geleden viel het op dat onderwijs- en ander personeel in Nederland hysterisch reageerden wanneer nieuwkomers, vooral uit Afrika en Azië, in contact met een meerdere (onderwijzende vs leerling) de ogen neergeslagen hielden — kijk me aan wanneer ik tegen je praat!!!!

Sindsdien dacht ik dat er wat kennis over andere gewoonten en gebruiken was ingedaald, maar zoals het met alles dat geleerd moet worden gaat, iedere vijf jaar is er een nieuwe generatie die weer opnieuw voorgelicht moet worden.
Het gaat dus over "die mensen daar" die eeuwenoude beleefdheidsgebruiken mee hebben gekregen, en die, onmiddelijk na aankomst in Noord-west Europa, die gebruiken stante pede dienen in te ruilen voor wat hen geleerd is als onbeschaafd gedrag, iets voor pummels, niets voor nette mensen.

Een paar weetjes over de adat in Azië, althans in het traditionele Azië, en in hoofdzaak over China en daarvan afgeleide culturen.

Elkaar aankijken, c.q. in de ogen kijken is daar een teken van brutaliteit. Een goed opgevoed mens doet dat niet.

Handen schudden is iets van de laatste jaren. Het volk leert het van fotos en filmbeelden waarop hun nationale leiders, onder peer pressure van de dominerende cultuur fotosessies toelaat waarop ze elkaar, staand voor vlaggen, de hand schudden. De dominerende cultuur is zich er zelfs niet van bewust, en zou er helemaal geen probleem in zien, nooit fysiek in aanraking gekomen met andere klimaten en andere hygiënische omstandigheden. Zeker wordt er niet omhelsd en op de rug geklopt, naäpers van westerse gewoonten en uitzonderlijke situaties - een verloren gewaand famielid keert terug - daargelaten.
Binnenslands, zoals bijvoorbeeld hier, op de foto waarop de indiase Premier enkele Kashmiri Pandits groet, zijn er toch trends die er op wijzen dat handenschudden voorlopig niet de norm gaat worden.

Vingerwijzen wordt gezien als een rechtstreeks dreigement. Wie toch wil wijzen — richting iemand of richting de juiste weg — strekt zo'n beetje de gesloten hand de richting uit, maar liever zelfs dat niet. Met de kin een of andere richting uitwijzen wordt hier in Europa als onbeleefd gezien, maar daar niet.

Iemand wenken doen we aan deze kant van de planeet zo. Aan de andere kant van de planeet gaat het net andersom: de vingers wijzen naar de vloer en zo wordt met de hand een naar zich toehalen gebaar gemaakt.
Ook hier wordt in het zuiden de noordelijke manier van naar zich toeroepen als erg arrogant gezien, en zal men er niet graag aan toegeven.

Kuchen, hoesten, neus snuiten. Doe dat bij voorkeur niet, in Azië. Er zijn er nog te veel die dit vies vinden en bovendien van mening zijn dat u een overdraagbre ziekte onder de leden hebt en nodig naar het ziekenhuis en in quarantaine moet.

Een gast toont zijn/haar dankbaarheid niet door de gastenkamer netjes te gaan opruimen: stof af te nemen, kleedjes te kloppen. Daarmee geeft de gast aan de gastgever een viespeuk te vinden die een lesje geleerd moet worden.
Goeiemorgen. Dat zegt u in de ochtend tegen bekenden en collegas. Het betekent "ik heb geen ochtendhumeur, ik heb geen kwaad in de zin, in ben aanspreekbaar." Zo hoort het hier.
In streken waar de mens nogal op elkaar gepakt leeft gaat dat anders. Wanneer iemand 's-ochtends op kantoor, of bij het wakker worden op een gezamenlijke slaapplek "goeiemorgen" of iets dergelijks zegt, dan moet hij of zij daar wel een goede reden voor hebben, en de groet laten volgen door een vraag of een opmerking die onder de omstandigheden zin heeft. Doorgaans wordt gezwegen. Men respecteert elkaar's privacy, loert ook niet in het rond om te zien wie er nu weer eigenaardige kleding draagt, of zit te gapen, en laat de ander in zijn kleine ruimte en waardigheid zonder zelfs stil contact te zoeken door de privésfeer van de ander binnen te dringen, al zou het maar zijn door de persoon iets opzij te duwen of iets van zijn/haar bureau te nemen, bijvoorbeeld.

Geschenken worden niet ten overstaan van een hele verzameling personen uitgepakt. Daarmee wordt gewacht totdat de ontvanger alleen is. Het gaat niemand anders iets aan of de gever een kleinigheid uit de kwartjeswinkel heeft ingepakt of juist zo steenrijk is dat anderen met zo'n geschenk de ogen uitgestoken kan worden.
Die bescheidenheid zagen we bijvoorbeeld aan de omgeving waarin de vorige keizer van Japan zijn aftreden aankondigde: een keurige ruimte, goed in elkaar gezet, maar zo sober dat ook de armste Japanner zich niet in verlegenheid gebracht hoefde te voelen bij het aanzien van pracht en praal die hij/zij zich niet zou kunnen veroorloven. Rekening houden met de gevoelens van de ander is toch een kenmerk van de aziatische levensovertuigingen.
■ gewoonten en gebruiken

Terug naar pagina 20

Terug naar de voorpagina

naar het White Jade River-blog

Words in picture-blog



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.


dy>