oktober 2026      

  Nieuws over boeddhisme


Vervolg België

Daarmee kunnen ze naar onderandere opleidingsinstituten om daar de leerlingen voor te lichten over Boeddha's leer. Mochten ze op 30 september 2026 geen respons op hun laatste oproep hebben, zo werd op 7 september bekend gemaakt, dan stapt de Belgische boeddhistische Unie naar de rechter.

We moeten hier meewegen dat een andere, mogelijk wel gesubsidieerde niet-confessionele organisatie in het heel recente verleden roet in het eten heeft willen gooien. Deze organisatie is ten overstaan van de media en overheidsfunctionarissen niet ingegaan op de eigen voortreffelijke kwaliteiten, maar heeft een rechtstreekse aanval op de BuB ingezet: ze zijn confessioneel want ze hebben tempels en monniken, dus dan ben je confessioneel.

Voor zover uit het verleden hier bekend is geworden, een twintigtal jaren geleden, is dat zeker het lager onderwijs een x-aantal uren aan christelijke en niet-christelijke stromingen moet besteden. Het meest recente nieuws is dat het hier gaat om twee uur per week, en dat in een "interlevensbeschouwelijke dialoog".

Op 23 september publiceerde La Libre Belgique een verdere verklaring van de hoofd-druïde van de "Association belge des athées" (Belgische associatie van atheïsten). Volgens hem is het boeddhisme een — de frasering is te bijzonder om niet in het Frans weer te geven — religion comme les religions païennes et leur kyrielle de dieux si peu divins" (een religie zoals (alle) heidense religies met een hele rits aan weinig heilige goden).
De atheïstische voorman, Serge Deruette, heeft er zelfs een boek over geschreven: "Le bouddhisme, philosophie ou religion?"
Waarom doet zo'n atheïst dat? Heeft de Belgische overheid laten weten dat ze slechts 1 niet-confessionele organisatie willen steunen en vreest Deruette nu voor het voortbestaan van zijn organisatie? Het is slechts een van de mogelijkheden; Deruette heeft op 9 september in ieder geval een voordracht aan zijn boek en het boeddhisme gewijd, en dat in een van de zaaltjes van Brussel. Het zit hem hoog, of hij wil de verkoop van zijn product wat opkrikken.
Overigens heeft in Frankrijk, waar ze toch de mond vol hebben van de laïcité, de Franse boeddhistische unie wel erkenning gekregen. Of ze daarmee toegang hebben tot klaslokalen is hier onbekend. Wel kunnen ze actief zijn als "aumonier" (aalmoezenier) in internaten, ziekenhuizen, seniorentehuizen, gevangenissen, en "les armées": de legers, c.q. de legeronderdelen.


vervolg p.20, de BAPS in Parijs

Terwijl we in de video zien hoe ook vrouwen deelnemen aan de dansjes met de Eifeltoren op de achtergrond, zou de BAPS-leiding aan het Eifeltoren-bestuur gevraagd hebben om vrouwelijk bedienend personeel weg te houden tijdens het BAPS vorkje-prikken in het restaurant op hoogte.

Er werd in het videotje opnieuw gejankt over hindu-nationalisme (in India) en hoe nu in Frankrijk door de aanwezigheid en het in het openbaar optreden van de BAPS-aanhang de laïcité geweld werd aangedaan.
Dat horen we toch niet rond de vestigingen van bv. de Sikh — met een fors boven de rest uitstekend gebouw middenin de binnenstad van Parijs — of de verschillende boeddhistische vestigingen die eveneens hun gebouwen hebben in Bussy-St.-Georges. Maar ja, die dansen dan ook niet op het terrein van de Trocadero, voor de Tour Èffèl waar "wij" toch geen vreemde kostuums, geluiden, en riten willen tegenkomen.
En we moeten wel begrijpen dat "la laïcité" in eerste instantie een weghalen van het katholicisme uit de schoollokalen inhield, en pas later een soort nationale filosofie werd die inhoudt dat religieus gestuurde politiek in de taboe-sfeer is geplaatst. De bron daarvoor ligt inderdaad in het verleden waarin de monarchie wel de oren liet hangen naar de leer van het katholicisme, maar niet naar die van het totale, ook toen al aanwezige andere religieuze en/of religieloze politieke spectrum. De uitzondering vormt dan vandaag het bovengenoemde "aumonier-schap", da's handig, dan hoef je als landelijke overheid niet zelf zoiets te organiseren-financieren.

Dat de teugels in Frankrijk wat gevierd zijn hebben we de afgelopen jaren gezien toen bijvoorbeeld Prez. Macron en echtgenote een bezoek aan de vorige paus brachten. Vandaag, eind september, reed het pausmobiel door de straten van verschillende steden en ontmoet de huidige paus niet alleen de President, maar ook verschillende regeringspersoonlijkheden en enkele kandidaten voor de komende Presidentsverkiezingen. Gealarmeerde tv-persoonlijkheden haalden opgelucht adem toen bekend werd dat de President geen mis o.l.v. de paus zou bijwonen.
Het weer op het podium hijsen van met name het rooms-katholicisme blijkt dan toch weer oude tendenzen nieuw leven in te blazen. In Carcassonne predikte een RK-aumonier medio september tegen (politiek) "links". Deze burger-katholiek is buiten zijn zielzorgerij lid van het RN, de bijna-ultrarechtse partij die nu in de peilingen voor het Presidentschap vooraan staat, hoewel het nog te bezien valt of de kiezers in een 2e ronde (dat is een typisch Frans gebruik) in even zo grote getale bij hun eerste keus zullen blijven.

En overigens, wie, in feite, heeft het recht om bezoekers aan gevangen, bejaarden en anderen het spreken over levensbeschouwelijkheid toe te staan of te ontzeggen!? En voorts, wat is dat voor idiotie dat iemand die de buren of wijkgenoten met dit of dat helpt ineens een "mantelzorger" moet zijn, onder toezicht van gesubsidieerde tiepetjes die er op toezien dat een en ander volgens de geldende adat plaatsvindt!

 Wie oud genoeg is herinnert zich nog Frits Bolkestein (VVD) die vond dat iedereen maar moest geloven wat z/hij wilde maar dan wel achter de eigen voordeur. Frits zelf geloofde niks, of was vaag christelijk, da's netjes, maar nam dat natuurlijk toch niet mee in zijn politieke opvattingen. Uuuhhh, gelooft u dat?


Voordracht Parijs, bhikhshunī-vestigingen

De Srilankaanse monnik die ten onrechte, maar uit noodzaak, abt was geworden over een tempel ergens buiten zijn vaderland, keek boos en ongerust naar ondergetekende, inmiddels voorzien van de volledige monnikswijding en bohisattva-geloften. Temidden van een gezelschap dat zat te wachten op toespraken brulde hij een :"you must support the mónks." "Ja hoor, dat doen we", suste zijn begeleider.

Die herinnering kwam aangevlogen bij het lezen van een verslag van een voordracht door mevr. Cheng Wei-Yi over de bhikshuni van, in eerste instantie, de Fo Guang Shan-organisatie.
De bijeenkomst was belegd door het Centre d'Études Interdisciplinaires sur le Bouddhisme (CEIB) in Parijs, een onderdeel van het INALCO. (Daarmee hebben ze een dam opgeworpen voor plannen die jaren geleden werden gesmeed binnen het SciencePo.)

Mevr. Cheng's toespraak kreeg de titel "Crossing Borders, Spreading the Dharma: Buddhist Nuns as Transnational Propagators," en ging in op de rol van Fo Guang Shan's volledig gewijde vrouwelijke monniken buiten het vaderland, gevestigd in "nieuwe sociale en culturele omgevingen."

(Korte tijd aanwezig binnen de muren van FGS' hoofdtempel was in die tijd de opvatting dat, voor zover het buitenlandse vestigingen aanging, het de mannen waren die naar streken trokken waar het niet altijd helemaal veilig was, en dat de vrouwen werden gestationeerd in landen waar ze niets of weinig te vrezen hadden. In West-Europa zijn de FGS-vestigingen dus bemenst door vrouwelijke monniken.)

Mevr. Cheng wees er op dat het Sangha-mitta is geweest die strikt genomen de eerste vrouwelijke missionaire boeddhistische professional is geweest, ze trok immers van India naar Sri Lanka (ook al waren beide streken toen nog opgedeeld in kleine zelfstandige koninkrijken).
Eeuwen later, zo meldde ze, waren het dan ook volledig gewijde Srilankaanse nonnen (bhikkhuni) die naar China trokken om daar de volledige wijding voor vrouwen te vestigen. (Het ironische feit is dat het zeker in streken als Taiwan zo is geworden dat er meer vrouwelijke dan mannelijke volledig gewijden zijn, terwijl een land als Sri Lanka, ondanks recente herintroductie van volledige wijding — upa-sampadá — het liefst nog vergeet dat ook vrouwen boeddhistisch professional kunnen, of liever gezegd, volgens de regels horen te zijn, en dit sinds de toetreding van Mahāpajāpatï Gautamï, Boeddha's min en tante, samen met een groot aantal andere dames uit, toen, India's hogere sociale strata.)

De conclusie van mevr. Cheng's voordracht, zo lezen we in de samenvatting, is dat het (vooral) de FGS-bhikshunī zijn die in den vreemde de voorlopers zijn in een aanpassing van oude boeddhistische zeden en gebruiken aan nieuwe omgevingen. (Zo zien we dat er vooral veel aandacht gegeven wordt aan het inrichten van tentoonstellingen van hedendaags kunstzinnig werk.)


Exacte wetenschappen en boeddhisme

Het moet gezegd dat vooral kringen rond de dalai lama de laatste jaren pogingen hebben ondernomen om aan te tonen dat exacte wetenschappen en stellingen uit het boeddhisme overeenkomsten hebben of zelfs identiek zijn. Een artikel in La menace theoriste begint met een verwijzing naar een stuk in Le monde des religions waar astrofysicus Laurent Nottale stelt dat het concept van ledigheid (vacuité) in het boeddhisme en de relativiteitstheorie van Einstein "hetzelfde zeggen".
Dat kan niet. Einstein heeft het nooit gehad over de ledigheid van inherente aard zoals het mahāyāna dat verstaat.
De schrijver van het artikel in "Le monde des religions" bekent zich als een leerling van "Ringou Tulkou Rimpoché" (de naam is "verfranst"). Zijn woorden gaan in op Nottale's opvatting dat Boeddha (d.w.z. de schrijver van het Hart soetra) gemeend, zelfs geschreven (hij schreef niet), zou hebben dat het principe van de relativiteitstheorie "identiek" is aan de stelling in het Hart soetra: vorm is ledigheid en ledigheid is vorm.
Da's knap, 6 eeuwen voor de westerse jaartelling Einstein citeren in zijn meest bekende stelling.
Het is de reden dat in deze kolommen die pogingen tot Anschluss van het boeddhisme aan de exacte wetenschappen buiten beschouwing worden gelaten. Er worden al te veel sprookjes verteld.

Europa



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.