White Jade River      
juli 2019      






■ "Twitter is criticizing the Dalai Lama for saying that if a woman succeeds him, she should be 'attractive'," zo werd tegen het eind van juni bekendgemaakt. De critici gaan daarmee terug naar 2015 toen voor de zoveelste keer de dalai lama's opvolging aan de orde kwam en de meisjes min of meer eisten dat het nu eens een vrouw zou zijn.
Enkele twitteraars die Rajini Vaidyanathan's (rądjini vąj-dja-nįtan) recente interview onder ogen kregen reageerden door de "cancel-knop" in te drukken.
De uitspraak "attractive" werd toen en nu slecht ontvangen onder het westerse gehoor; gender-equality staat nu eenmaal hoog op de agenda, en zo hoort het ook.

De dalai lama haalt zijn opmerking enigszins, min of meer onthouden, min of meer vergeten, uit de vroege boeddhistische canon waarin Boeddha als een feit vaststelt dat een komende Boeddha een aantrekkelijk uiterlijk zal hebben, zonder fysieke gebreken. Die opvatting vinden we, maar nu min of meer geabstraheerd, terug in een van de boeken van de Avatįmsaka soetra. Naar de cultuur van die tijd werd er gedacht aan een mannelijke Boeddha, want vrouwen en verlichting tot op het hoogste niveau werd inderdaad als onmogelijk voorgesteld; vrouwen, die leden/lijden onder het baren, en daar nare gevolgen van kunnen ondergaan, zo was/is de opvatting in die tijd-ruimte, hadden/hebben teveel fysieke beperkingen om alle dagen van het jaar optimaal te kunnen functioneren. En met optimaal wordt dan gedacht aan afwezigheid van maandstonde en zwangerschap.

Het aantrekkelijk moeten zijn, wordt vandaag nog wel bijgetreden; men kan zich aan de andere kant van de aardbol niet voorstellen dat een boeddha een lelijkerd is, en de dalai lama heeft datzelfde criterium willen aanleggen voor zijn opvolger. Daarbij zal hij voor wat betreft vrouwelijk schoon de verhalen uit de tibetaanse versie van de Avatįmsaka soetra voor ogen hebben waarin zowel Boeddha's moeder Māyā (die hier, als uitdaging aan de voorgaande oude manuscripten, volledige verlichting heeft behaald), als een "stadsgodin" en een hele serie "nachtgodinnen" worden voorgesteld als spetters. (De internet-site heeft niets over hun uiterlijk, daarvoor moet u het boek zelf opslaan.)

In hetzelfde interview met Rajini gaf de dalai lama aan dat hij niet van zins is naar "China", en dus naar Tibet terug te keren, want in India kan hij zeggen wat hij wil, en in China niet. Daarmee is wellicht de hoop de bodem ingeslagen van diegenen die achter de schermen aandringen op een terugkeer naar Tibet, iets dat de dalai lama in het verleden uitdrukkelijk op zijn wensenlijstje heeft gehad.



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.