Uit het archief van www.buddha-dharma.nl




HET BOEDDHISME IN SRI LANKA

het bhikkhuni-vraagstuk






De nonnen-Orde van Sri Lanka.

Nadat deze in de eerdergenoemde Tsjola-periode was uitgestorven heeft het eeuwen geduurd voordat er een herstel kwam. Dat herstel werd behinderd door de opvatting dat alleen Boeddha een Orde op kan richten. En aangezien Boeddha overleden was, was herstel van de nonnen-Orde niet aan de orde. Dat was de opvatting tot midden twintigste eeuw. Met een beter historisch inzicht in de ondergang en wederopstanding van de monniks-Orde in Zuid-Oost AziŽ werd deze opvatting onhoudbaar.

Het herstel van de nonnen-Orde van Sri Lanka werd aan het begin van de 80-er jaren van de vorige eeuw weer gang gezet door een Taiwanese organisatie, en met in overgrote meerderheid (voor zover het woord meerderheid op zijn plaats was) westerse kandidaten als eersten. Die tussenoplossing is uiteindelijk als niet bevredigend ervaren. Die westerse kandidaten wilden rechtstreeks opgenomen worden in de eigen theravāda-traditie, en niet via-via een achterdeur binnenkomen. Het is achteraf (2013) een nare geschiedenis gebleken waarbij een westerse achterban de westerse emancipatiestrijd heeft willen exporteren naar gebieden die dit geluk niet mochten smaken. Tot in de eerste decade van de 21ste eeuw kunnen westerse toeschouwers in de driftmodus schieten bij de constatering dat "onze vrouwen niet goed genoeg" gevonden worden, althans, dat is dan de subjectieve analyse.

De mahāyana taiwanese organisatie gaf als eerste een zekere Ayya Khema, Duitse van geboorte, plus een paar medestandsters die op Khema's kosten de reis ondernamen, de gelegenheid via hen in te treden. Later zou deze Khema de mahāyana-wijding zorgvuldig vergeten.
Dat eerste experiment werd gevolgd door nog een paar jaarlijkse rondes waarbij de eisen vanuit de kandidaten steeds driester werden: de trainingsmaand in eigen kring doorbrengen, de feitelijke wijding laten plaatsvinden volgens de theravāda-riten, theravāda-oudsten in het wijdingspresidium. Totdat theravāda-monniken in arren moede besluiten de vrouwen zelf te wijden.
Of daar werkelijk sprake is van vooruitstrevendheid, en niet van een terugtrekken op de eigen exclusivistische stellingen, is een vraag die gesteld mag worden.

Sinds de eerste wijdingsronde op Taiwan is het contingent westerse bhikkhuni naar aantallen enigszins op peil gebleven, maar intern in voortdurende verandering. Het is, gerekend vanuit het standpunt van 2013, geen successtory geworden. Om dat te verklaren zou een boek geschreven moeten worden over verschillende samenlevingsvormen, over discretionaire inkomens en schenkingen, over architectuur en stedebouw, over de plaats van levensbeschouwing in de samenleving, over de waardigheid van religieuze professionals, en, niet onbelangrijk, over vestimentair conformisme.

Op 26 juni 2010 werd verslag gedaan van de hogere wijding, d.w.z. bhikkhuni worden, van een viertal Srilankaanse vrouwen, voormalige Dasa-sil-matas. Dasasilmatas zijn nonnen met de tien novicen-levensregels. Dit was overigens niet de eerste batch die Sri Lanka zelf wijdde.

Begin 2013 werden op dat eiland ca 800 bhikkhuni geteld.
Sri Lanka kende in juni 2010 ca 3000 dasasilmatas, die voor het overgrote deel hun noviciaat niet wensen in te ruilen voor een hogere wijding. Enkele naar de Srilankaanse theravāda-regels gewijde bhikkhuni bevinden zich buiten het grondgebied. Tijdens de in Delhi, in september 2013, gehouden International Buddhist Conference werd gepleit voor oprichten, of heroprichten van de bhikkhuni Orde in alle grote boeddhistische tradities, dus ook in de Himalaya-tradities waar bhikkhunischap in het verleden nooit is binnengetreden, en er dus niet aangeknoopt kan worden aan verloren gegane wijdingsgebruiken.

De stand van zaken tegen het eind van 2017 staat op deze pagina.
De "Tibet-kwestie", als we het zo mogen noemen, staat op de pagina wijdingen
Zie ook de JaÔns en het begin van de vrouwenorde





Terug naar Pagina 1







Deze pagina is er een op de site www.buddha-dharma.nl
www.buddha-dharma.nl is eigendom van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme